Nowoczesne przedszkole we Fulnku, zaprojektowane przez studio XTOPIX (architekci Pavel i Barbora Buryška we współpracy z Simoną Ledvinkovą), jest przykładem architektury, która stawia na jakość środowiska wewnętrznego, naturalne światło i kontakt z naturą. Ukończony w 2025 roku budynek został harmonijnie wkomponowany w pochyły teren. Cała południowa elewacja otwiera się na rozległy ogród, z którym budynek jest płynnie połączony za pomocą dwóch atriów. Takie usytuowanie zapewnia również widok na zabytkowy pałac górujący nad miastem Fulnek.

Architektura budynku jest pełna lekkości, starannie przemyślana i oparta na zasadach zrównoważonego rozwoju. Zwarta bryła budynku nie zakłóca naturalnego charakteru otoczenia, a dojrzałe drzewa zapewniają cień, tworząc dogodne warunki do aktywności na świeżym powietrzu. Elewacja budynku wykończona jest wentylowaną okładziną z drewna modyfikowanego termicznie – wyjątkowo trwałej, zagęszczonej sosny. Niewielka wysokość budynku pozwala zachować spójność z otoczeniem, a jego subtelna forma sprawia, że zdaje się on znikać i ponownie wyłaniać spomiędzy drzew. Przedszkole zaprojektowano z myślą o efektywności energetycznej, zrównoważonym rozwoju i komforcie użytkowników. Zastosowano w nim m.in. system odzysku ciepła, zielone dachy oraz osłony przeciwsłoneczne we wszystkich oknach.

Projektowanie przedszkoli wymaga szczególnych rozwiązań architektonicznych, które odróżniają je od budynków o standardowym przeznaczeniu. Należą do nich bezpieczne i intuicyjne układy komunikacyjne, czytelna orientacja w przestrzeni, wyraźnie wydzielone strefy zabawy, odpoczynku i higieny oraz wystarczająca powierzchnia na zajęcia edukacyjne i integracyjne. Przedszkole we Fulnku odpowiada na te potrzeby. Układ funkcjonalny budynku podzielono na strefy przeznaczone dla dzieci oraz zaplecze techniczno-gospodarcze. Sale zajęć są bezpośrednio połączone z szatniami i atriami, które płynnie przechodzą w ogród.

Sale zajęć zaprojektowano jako przestrzenie modułowe, podzielone na strefy tematyczne. Każdej sali zajęć przypisano odrębny kolor, co zapewnia spójność wizualną i ułatwia orientację w przestrzeni. System oznakowania przestrzeni współtworzyły same dzieci. Ich rysunki stały się inspiracją do stworzenia autorskiego kroju pisma na potrzeby przedszkola. Całe wnętrze zostało zaprojektowane z myślą przede wszystkim o dzieciach, od wysokości parapetów po wymiary mebli modułowych.

Światło dzienne w przedszkolu pełni nie tylko funkcję estetyczną, lecz także praktyczną. Zapewnienie odpowiedniego doświetlenia wnętrz światłem dziennym na pochyłej, porośniętej drzewami działce stanowiło duże wyzwanie. Jak wyjaśnia architekt Pavel Buryška, budynki edukacyjne muszą spełniać określone wymagania dotyczące dostępu do światła dziennego. Sale zajęć powinny być doświetlone światłem dziennym z co najmniej dwóch stron, aby dzieci nie rzucały cienia na wykonywane prace. Jednak celem było nie tylko spełnienie norm, ale ich przekroczenie, co z powodzeniem udało się osiągnąć w Fulneku.

Każdą salę zajęć zaprojektowano tak, aby docierało do niej światło dzienne z trzech stron. Dodatkowo przez okna do dachów płaskich do wnętrz wpada miękkie, rozproszone światło, zapewniając równomierne oświetlenie naturalne bez ostrych kontrastów. „W niektórych salach ilość światła dziennego nie była optymalna. Dlatego zdecydowaliśmy się na wielkoformatowe okna do dachów płaskich. Oświetlenie górne sprawdziło się znakomicie, więc zdecydowaliśmy się zastosować je we wszystkich salach” – wyjaśnia Buryška.

Połączenie różnych sposobów doświetlenia wnętrz światłem dziennym zapewnia dzieciom komfortowe warunki, umożliwiając dostosowanie oświetlenia do codziennych aktywności i odpoczynku, a jednocześnie sprzyja utrzymaniu zdrowego środowiska wewnętrznego. Okna do dachów płaskich VELUX ograniczają potrzebę korzystania ze sztucznego oświetlenia, przyczyniając się do poprawy efektywności energetycznej budynku.

Małe dzieci są szczególnie wrażliwe na światło, dlatego utrzymanie odpowiedniego rytmu w ciągu dnia jest niezbędne. Odpoczynek, nauka, zabawa i sen wymagają odmiennych warunków oświetleniowych. Możliwość zaciemnienia sal jest istotna na przykład podczas popołudniowego odpoczynku, gdy światło dzienne może być zbyt intensywne, a także w trakcie zajęć wymagających przytłumionego oświetlenia. Zacienienie pomaga również ograniczyć rozpraszające uwagę bodźce z zewnątrz i wspiera komfort termiczny.

„Zacienienie pomaga nam regulować temperaturę w salach i zapewnia dzieciom lepsze warunki do odpoczynku. Markizy na oknach do dachów płaskich są bardzo łatwe w obsłudze, ponieważ sterujemy nimi zdalnie. Dużą zaletą jest możliwość precyzyjnego dostosowania stopnia zacienienia do naszych potrzeb - od całkowitego odsłonięcia po pełne zamknięcie, z możliwością ustawienia markiz w dowolnym położeniu” – mówi dyrektor Štecová.

Przedszkole we Fulneku pokazuje, jak produkty VELUX mogą stać się integralną częścią nowoczesnego środowiska edukacyjnego, w którym światło dzienne wspiera nie tylko funkcjonalność, ale także komfort emocjonalny i psychiczny dzieci.