O projektowaniu miast i budynków z człowiekiem w centrum na spotkaniu dla architektów

Gościem specjalnym wydarzenia był Kim Herforth Nielsen, ceniony architekt, założyciel i partner duńskiej pracowni 3XN. Jego wykład stał się punktem wyjścia do rozmowy o architekturze, która nie tylko odpowiada na potrzeby estetyczne i funkcjonalne, ale także realnie wpływa na jakość życia użytkowników i kondycję środowiska.

Firma VELUX od lat popularyzuje wiedzę na temat znaczenia światła dziennego w architekturze, podkreślając, że dobrze projektowane budynki powinny wspierać zdrowie, komfort i codzienne funkcjonowanie użytkowników. Krakowskie spotkanie było kolejną odsłoną działań edukacyjnych firmy skierowanych do architektów i projektantów.

Podczas prezentacji zatytułowanej „Challenge: Rethink” Kim Herforth Nielsen podkreślał, że punktem wyjścia do każdego projektu powinien być człowiek. Zwracał uwagę, że w centrum procesu projektowego znajdują się klient, użytkownicy oraz lokalna społeczność, a architektura powinna wynikać z analizy ich potrzeb i sposobu korzystania z budynku, a nie z form oderwanych od kontekstu.

W swojej prezentacji Kim Herforth Nielsen zwracał uwagę na trzy istotne perspektywy współczesnego projektowania: projektowanie cyrkularne, projektowanie cyfrowe oraz projektowanie behawioralne. Podkreślał, że architektura nie kończy się na formie budynku, ale wpływa na sposób, w jaki ludzie funkcjonują, poruszają się i wchodzą ze sobą w interakcje.

Holistyczne podejście do projektowania, o którym mówił, zakłada ścisłe powiązanie wszystkich elementów: funkcji, formy, środowiska, technologii, światła, materiałów i społecznego kontekstu inwestycji. Żaden z tych czynników nie powinien być uprzywilejowany kosztem pozostałych, ponieważ dopiero ich współdziałanie tworzy architekturę wysokiej jakości.

Jednym ze zrealizowanych w 2022 roku projektów, który prezentował architekt podczas spotkania, jest Quay Quarter Tower (QQT) w Sydney. To 206-metrowy, 49-kondygnacyjny wieżowiec, który stał się przykładem wyjątkowo ambitnego podejścia do wykorzystania istniejącej już zabudowy.

Budynek powstał w wyniku transformacji dawnego AMP Centre z 1976 roku. Zamiast wyburzenia i budowy nowego obiektu, zespół projektowy zdecydował się maksymalnie wykorzystać istniejącą konstrukcję. Dzięki temu zachowano ponad 65% pierwotnej struktury budynku, w tym belki, słupy i stropy oraz 95% oryginalnego rdzenia. Pozwoliło to ograniczyć emisję wbudowanego dwutlenku węgla o około 12 000 ton.

Zastosowana elewacja z zewnętrznymi osłonami przeciwsłonecznymi blokuje około 30% promieniowania słonecznego, zmniejszając obciążenie systemów mechanicznych i poprawiając komfort cieplny użytkowników. Jednocześnie nadaje wieży wyrazisty charakter architektoniczny. Co istotne, projekt nie tylko ocalił istniejący budynek, ale również przyczynił się do ożywienia całego otoczenia i rewitalizacji fragmentu miasta.

Kolejnym przykładem przywołanym podczas wystąpienia był Olympic House, czyli siedziba Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego w Lozannie. Budynek został zaprojektowany w oparciu o pięć kluczowych wartości: ruch, transparentność, elastyczność, zrównoważony rozwój i współpracę.

Jego dynamiczna, falująca elewacja sprawia, że obiekt prezentuje się inaczej z każdej perspektywy i nawiązuje do energii sportowca będącego w ruchu. Wnętrze z kolei zaprojektowano jako możliwie otwarte i elastyczne środowisko pracy, zdolne odpowiadać na zmieniające się potrzeby użytkowników. To przykład architektury, która łączy odpowiednie doświetlenie, komfort użytkowania.

Ważne jest dziś projektowanie przestrzeni wpisanych w tętniącą życiem tkankę miejską, odpowiadających na potrzeby użytkowników, a jednocześnie tworzonych z poszanowaniem środowiska. W tym kontekście szczególną rolę odgrywa światło dzienne, będące ważnym elementem wpływający zarówno na estetykę budynku, jak i na zdrowie, samopoczucie oraz efektywność energetyczną.

Dla firmy VELUX jest to jeden z kluczowych tematów rozwijanych we współpracy z architektami. Firma wspiera projektantów nie tylko poprzez swoje rozwiązania produktowe, ale również przez działania edukacyjne i praktyczne narzędzia ułatwiające proces projektowy.

Firma VELUX Polska udostępnia architektom profesjonalne narzędzia pomagające lepiej analizować światło dzienne i efektywniej projektować zdrowe, komfortowe przestrzenie. Wśród nich znajdują się m.in.:

• VELUX Daylight Visualizer – narzędzie do analizy warunków oświetlenia dziennego już na etapie projektowania budynku, umożliwiające tworzenie realistycznych symulacji rozkładu światła dziennego w pomieszczeniach;
• VELUX Design Guide – poradnik projektowania dla dachów spadzistych, pokazujący, jak w pełni wykorzystać potencjał przestrzeni pod dachem i tworzyć atrakcyjne, przestronne oraz jasne wnętrza;
• Biblioteki CAD 3D i 2D – umożliwiające wykorzystanie produktów VELUX w projektach tworzonych w programach ArchiCAD, AutoCAD, Revit i 3ds Max.

Znaczenie działań związanych z projektowanie budynków dla przyszłych pokoleń rośnie wraz ze skalą wyzwań, przed którymi stoi dziś branża budowlana. W Unii Europejskiej budynki odpowiadają za około 40% zużycia energii, m.in. poprzez ogrzewanie i chłodzenie. Jednocześnie współcześni użytkownicy spędzają około 90% czasu w pomieszczeniach zamkniętych, dlatego tak istotne staje się projektowanie wnętrz i budynków sprzyjających zdrowiu i dobrostanowi.

Architekci odgrywają w tym procesie kluczową rolę. To oni, poprzez swoje decyzje projektowe, mogą tworzyć przestrzenie lepiej doświetlone, bardziej energooszczędne, zdrowsze i bliższe realnym potrzebom mieszkańców. Naturalne światło, świeże powietrze i komfortowy klimat wewnętrzny stają się dziś podstawowymi składnikami odpowiedzialnej architektury.